Een week voor ik 27 word, pleegt Mark Linkous, alias Sparklehorse, zelfmoord. Niet dat het er iets mee te maken heeft, maar ik verwijs bij deze graag naar de Forever 27 Club, ‘a group of influential rock and blues musicians who all died at the age of 27, sometimes under mysterious circumstances’. Brian Jones, Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison en Kurt Cobain. Voor altijd 27. Mark Linkous was 47.
Zondagmiddag 7 maart pleur ik mijn computer aan en stuik ik op e-mails, telexen en Facebook-berichten, verklarende dat Mark Linkous het nu eindelijk wel heeft gehad met dat ‘wonderful life’. Fuck. Klop. De man die melancholische, breekbare en minimalistische fluisterliedjes koppelde aan poepsimpele rocksongs, teksten over ongebreidelde levenslust perfect naast gitzwarte depressiviteit zette en altijd waarachtig klonk, is er dan toch, na vele voorgaande pogingen, in geslaagd zijn bij voorbaat verloren ‘pursuit of happiness’ te beëindigen. Met een knal.
Eels. Grandaddy. Mercury Rev. Sigur Ros. Mogwai. Nick Cave. Radiohead. En Sparklehorse. Ze voldoen alle acht aan de reeds vermelde muzikale kenmerken. Alle acht waren ze eind jaren ’90 bepalend voor mijn muzikale opvoeding, deel II. Deel I was begin tot midden jaren ’90, toen ik instinctmatig, uit gemak en uit naïviteit ‘rockmuziek van die tijd’ beluisterde. Nirvana, pre-Kid A-Radiohead, Smashing Pumpkins, Oasis, REM, dEUS. En ook Biohazard, Metallica, Sepultura en Pantera. Ik was een KSA-jongen. Via de Acht kwam ik geleidelijk te weten dat er Meer was.
‘Beautiful Freak’ (1996), ‘The Sophtware Slump’ (2000), ‘Deserter’s Songs’ (1998), ‘Agaetis Byrjun’ (1999), ‘Come On Die Young’ (1999) ‘The Boatman’s Call’ (1998), ’OK Computer’ (1997) en ‘Kid A’ (2000) en ‘vivadixiesubmarinetransmissionplot’ (1995) leidden me rond de wissel van millennia in de juiste richting. Het zijn stuk voor stuk absolute wereldplaten en ze zullen bij leven en welzijn altijd in mijn persoonlijke top 25 aller tijden blijven plakken. Voor elke generatie blijft de muziek die je ontdekt in je jeugdjaren de meest bepalende en belangrijkste. Welaan dan.
‘vivadixiesubmarinetransmissionplot’ uit 1995 is de debuutplaat van Sparklehorse, de schuilnaam van Mark Linkous. Ik leerde ze kennen via de irc-chatbox #stubru. Tegenwoordig wordt er op die radiozender gekleuterd over de leuter van Lady Gaga en de derde tepel van Lily Allen, maar in die jaren mocht het nog over muziek gaan. Op naar de geweldig rijke cd-verzameling van de Roeselaarse bib. In vergelijking met haar equivalent in Gent zet de Roeselaarse bib ze niet enkel in haar blootje, ze stroopt ook haar vel er af en peuzelt haar ingewanden op. Roeselare rules. Qua bib. Gent – Roeselare: 361-1. Maar die ene eerreddende goal is wel een beauty.
‘vivadixiesubmarinetransmissionplot’ telt 16 liedjes. Die gaan van spaarzaam melancholisch gefluister (‘Homecoming Queen’, ‘Spirit Ditch’ ‘Gasoline Horseys’) over simpelweg bedwelmend breekbaar en mooi (‘Saturday’, ‘Heart of Darkness’, ‘Sad & Beautiful World’, Cow’, ‘Weird Sisters’, ‘Most Beautiful Widow in Town’) tot poppy en minder poppy rechttoe rechtaan rocknummers, maar ook altijd uitgebeend (‘Rainmaker’, ‘Hammering The Cramps’, ‘Tears on Fresh Fruit’ en de perfect meebrulbare radiosingle ‘Someday I Will Treat You Good’).
Een perfecte plaat in al zijn eenvoud en spaarzaamheid. Een plaat voor alle tijdstippen en gevoelstoestanden, maar ze geeft pas al haar geheimen prijs later op de avond, wanneer iedereen al naar huis is en debreekbare stem van Linkous door de sigarettenwalmen priemt. ‘Sad & Beautiful World’ mag naast ‘Loro’ van Pinback staan als prototype van het ultieme duyster-lied: simpel, traag en gedrenkt in tomeloze weemoed en oorverdovende zoetheid. Zijn volgende vijf albums zouden nooit zijn debuut overklassen.
De bedenker van dit alles, Mark Linkous was een geniale treurwilg. Een man op zoek naar een glimlach in tijden waarin geluk en prestatiedrang de kasseien zijn op de weg naar een beter leven. Mark Linkous modderde maar wat aan in zijn leven, maar zijn talent haalde het steeds van zijn zelfdestructieve karakter. In 1996 mocht hij dankzij het succes van ‘vivadixiesubmarinetransmissionplot' touren met Radiohead, wat resulteerde in een overdosis in een Londense hotelkamer. Hij overleed in de armen van de ambulanciers – zijn hart stond letterlijk stil - maar na een paar minuten kon hij weer tot leven gewekt worden. Bij de daaropvolgende operatie verloor hij bijna zijn twee benen en hij zou zes maanden moeten rondkarren in een rolstoel.
In oktober vorig jaar zag ik Sparklehorse aan het werk in de Handelsbeurs, samen met de Oostenrijkse laptopmuzikant Fennesz. Lees het verslag hierzo. Het werd mijn voorlaatste eresaluut aan een surrealistisch genie van deze tijd. Ook nog in 2009 was hij aan het werk met Danger Mouse en David Lynch voor het project ‘Dark Night of the Soul’.
Mark Linkous schoot op 6 maart in een steegje zijn hoofd aan flarden met een shotgun. Hij heeft nog drie uur geleefd. Probeer het je vooral niet voor te stellen. Hij werd met "extensive facial and cranial trauma" gevonden. Dat zijn de eerste berichten. Later blijken die aangepast te zijn naar: “Mark Linkous heeft zich door het hart geschoten en hij overleed ter plekke.” Hoe het ook zij, het is duidelijk dat hij deze keer zeker wilde zijn. Mark toch.
Mark Everett van eels maakt al jaren even magistrale muziek die altijd balanceert tussen minimalistisch melancholisch en orkestraal, tussen zwartgalligheid en fijnzinnige humor. Op zijn laatste plaat ‘End Times’ (…) is die relativerende humor die zijn teksten altijd kenmerkte, ver te zoeken. Ze is gedrenkt in donkere poelen van depressie en levensmoeheid. Doe het niet, Mark. Geef die man een nieuw lief, en vlug wat.
May all your days be gold my child.
0 reacties:
Een reactie plaatsen